Zgodnie z polskim prawem zawarcie przez obywatela polskiego małżeństwa z cudzoziemcem na terytorium Polski jest możliwe, wymaga jednak uprzedniego dopełnienia pewnych formalności i zgromadzenia wymaganych dokumentów. Małżeństwo z obcokrajowcem zawrzeć można przed Kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego, możliwe jest także zawarcie małżeństwa konkordatowego. W celu zawarcia ślubu cywilnego przyszli małżonkowie powinni zgłosić się na minimum miesiąc przed planowaną datą ślubu (wymóg ustawowy) do Urzędu Stanu Cywilnego ze stosownymi dokumentami (o których mowa będzie poniżej) w celu podpisania zapewnienia o braku przeszkód prawnych wyłączających możliwość zawarcia małżeństwa. Zapewnienie o braku przeszkód prawnych wyłączających zawarcie związku małżeńskiego ważne jest przez okres 6 miesięcy od daty jego złożenia. Cudzoziemiec, który nie posługuje się językiem polskim zgłasza się do Urzędu Stanu Cywilnego zarówno w celu spisania zapewnienia jak również na sam ślub  w towarzystwie tłumacza przysięgłego takiego języka, jakim się biegle posługuje. Związek małżeński można zawrzeć w dowolnie wybranym Urzędzie Stanu Cywilnego na terytorium Polski. Opłata za sporządzenie aktu małżeństwa wynosi 84 zł i można ją uiścić w kasie Urzędu.

Dokumenty potrzebne do zawarcia małżeństwa z cudzoziemcem na terytorium Polski

Żeby zawrzeć w Polsce małżeństwo z obywatelem polskim cudzoziemiec powinien dostarczyć do Urzędu Stanu Cywilnego następujące dokumenty:

  • oryginał aktu urodzenia wraz z jego tłumaczeniem przysięgłym na język polski

  • w sytuacji, w której cudzoziemiec pozostawał wcześniej w związku małżeńskim – akt małżeństwa z adnotacją o ustaniu lub unieważnieniu tego małżeństwa lub akt małżeństwa i dokument (np. wyrok sądu lub innego odpowiedniego organu) potwierdzający jego ustanie lub unieważnienie lub potwierdzający nieistnienie małżeństwa, przy czym wszystkie te dokumenty powinny być przetłumaczone na język polski przez tłumacza przysięgłego

  • ważny paszport (w przypadku obywateli Unii Europejskiej paszport lub dowód osobisty) – co istotne, konieczne jest złożenie ww. dokumentów w oryginale, Urzędy Stanu Cywilnego nie honorują kopii tych dokumentów, także tych poświadczonych notarialnie

  • dokument stwierdzający, iż zgodnie z prawem ojczystym obcokrajowca może on zawrzeć małżeństwo za granicą – jest to dokument, który poza danymi osobowymi i stanem cywilnym cudzoziemca, jak również danymi osobowymi przyszłego małżonka, powinien zawierać stwierdzenie, iż zgodnie z prawem kraju, którego obcokrajowiec jest obywatelem, ma on możliwość zawarcia związku małżeńskiego z obywatelem Polski. Cudzoziemiec powinien uzyskać taki dokument w urzędzie stanu cywilnego (lub organie będącym jego odpowiednikiem) kraju, z którego pochodzi, ewentualnie w placówce dyplomatycznej kraju swojego pochodzenia znajdującej się na terytorium Polski. Jeżeli uzyskanie tego rodzaju dokumentu jest z jakichś przyczyn niemożliwe, obcokrajowiec powinien przedłożyć prawomocne postanowienie Sądu zwalniające cudzoziemca od obowiązku przedłożenia Kierownikowi Urzędu Stanu Cywilnego dokumentu stwierdzającego możność zawarcia małżeństwa zgodnie z prawem państwa pochodzenia. O postanowienie należy ubiegać się w  Sądzie Rejonowym właściwym według miejsca zamieszkania cudzoziemca w Polsce. Procedura w zakresie uzyskania tego rodzaju postanowienia omówiona będzie w dalszej części niniejszego artykułu.

Gdy nie da się uzyskać dokumentu potwierdzającego zdolność do zawarcia małżeństwa

W sytuacji, w której uzyskanie dokumentu stwierdzającego, iż zgodnie z prawem ojczystym obcokrajowca może on zawrzeć małżeństwo za granicą jest z jakichś przyczyn (np. z uwagi na działania wojenne prowadzone na terytorium tego kraju) niemożliwe lub napotyka na trudne do przezwyciężenia przeszkody, cudzoziemiec powinien uzyskać prawomocne postanowienie polskiego Sądu zwalniające go z obowiązku złożenia tego dokumentu. Właściwym do przeprowadzenia tego rodzaju postępowania będzie każdorazowo Sąd Rejonowy (Wydział Rodzinny i Nieletnich) miejsca zamieszkania cudzoziemca. Postępowanie takie wszczynane jest na wniosek, do którego złożenia uprawniony jest wyłącznie obcokrajowiec, jego przyszły małżonek natomiast będzie uczestnikiem tego postępowania. Wniosek o zwolnienie cudzoziemca z obowiązku złożenia dokumentu potwierdzającego zdolność do zawarcia małżeństwa powinien zawierać uzasadnienie ze wskazaniem przyczyn, dla których uzyskanie ww. dokumentu jest niemożliwe. Wniosek taki podlega opłacie w wysokości 100 zł. Dołączone powinny być do niego także stosowne dokumenty.

Jakie dokumenty należy dołączyć do wniosku?

  • akt urodzenia cudzoziemca wraz z jego tłumaczeniem na język polski dokonanym przez tłumacza przysięgłego

  • kopia pierwszej strony paszportu

  • w sytuacji, w której cudzoziemiec pozostawał wcześniej w związku małżeńskim – akt małżeństwa z adnotacją o ustaniu lub unieważnieniu tego małżeństwa lub akt małżeństwa i dokument (np. wyrok sądu lub innego odpowiedniego organu) potwierdzający jego ustanie lub unieważnienie lub potwierdzający nieistnienie małżeństwa, przy czym wszystkie te dokumenty powinny być przetłumaczone na język polski przez tłumacza przysięgłego

  • dowód opłaty od wniosku w wysokości 100 zł

Co istotne, w toku postępowania w przedmiocie zwolnienia cudzoziemca z obowiązku złożenia dokumentu potwierdzającego zdolność do zawarcia małżeństwa, Sąd nie ma kompetencji do weryfikowania legalności pobytu tego cudzoziemca na terytorium Polski. Nawet zatem jeśli cudzoziemiec przebywa w Polsce nielegalnie, Sąd obowiązany jest do merytorycznego rozpoznania złożonego wniosku i wydania postanowienia w tym zakresie. Analogicznie, do badania legalności pobytu cudzoziemca na terytorium Polski nie jest też uprawniony Urzędnik Stanu Cywilnego, który nie może odmówić cudzoziemcowi zawarcia małżeństwa z obywatelem Polski wyłącznie z uwagi na nielegalny pobyt cudzoziemca na terytorium Polski.

Artykuł sporządzony został przez adwokata Karolinę Ilczyszyn – Jankowską z Kancelarii Adwokackiej we Wrocławiu, które posiada wieloletnią praktykę m. in. w prowadzeniu spraw rodzinnych, w tym spraw o rozwód, ustalenie kontaktów oraz „egzekucję” kontaktów.

Proszę wybrać